Jeżeli zależy Ci na wygodzie tworzenia i wymieniania się dokumentami w postaci cyfrowej (także z urzędami administracji państwowej!), podpisz się pod petycją Fundacji Wolnego i Otwartego Oprogramowania. Celem petycji jest przeniesienie wniosku o uznanie OOXML za standard ISO do innego Komitetu Technicznego, gdyż:

Microsoft próbował przeforsować zatwierdzenie formatu OOXML w ISO w tzw. szybkim trybie (”fast track”). Na szczęście projekt został odrzucony, co oznacza, że będzie rozpatrywany w trybie normalnym.

Polska, reprezentowana przez Polski Komitet Normalizacyjny (PKN), zagłosowała na “tak z komentarzami”. Stało się tak, ponieważ w PKN-ie sprawą tą zajmował się Komitet Techniczny Nr 182 (Polski Komitet Normalizacyjny składa się z tzw Komitetów Technicznych) do spraw Ochrony Informacji w Systemach Teleinformatycznych. W obsadzie komitetu znalazły się firmy ściśle zależne od Microsoft, tzw. “partnerzy”. Komitet Techniczny Nr 182 dopiero w ostatniej chwili zajął się sprawą głosowania nad formatem OOXML — gdy stało się jasne, że zajmujący się dotychczas opiniowaniem OOXML Komitet Techniczny Nr 171 do spraw Sieci Komputerowych i Oprogramowania, nie poprze propozycji przedstawionej przez Microsoft.

http://ooxml.fwioo.pl/start

Poniżej kilka słów komentarza od firmy Google, znanej nie tylko ze swej wyszukiwarki, ale także z narzędzi Google Docs:

Google is concerned about the potential adoption of Microsoft’s Office Open XML (OOXML) format as an ISO standard. Google supports open standards and the Open Document Format (ODF), an existing ISO standard that has been a driver for innovation. We do not think it is beneficial to introduce an alternative standard when the Open Document Format already meets the common definitions of an open standard, has received ISO approval and is in wide use around the world. Google’s concerns about OOXML include, but are not limited to:

• The limitations on the openness of OOXML format;
• The lack of proper review as compared to other ISO standards;
• The continued use of binary code tied to platform-specific features; and
• Unclear licensing terms for third-party implementers.

Google’s Position on OOXML as a Proposed ISO Standard

Wyjdźmy od pojęcia „treści kwalifikowanych”. Jak tłumaczy Peter Gutmann:

Windows Vista zapewnia ochronę tzw. “treściom kwalifikowanym” - tym mianem określa się obraz wysokiej rozdzielczości zawarty na płytach Blu-Ray i HD-DVD

Z dalszej treści wnioskuję, że powyższe sformułowanie może być bez problemu rozszerzone na inne materiały, chronione prawami autorskimi.

Wydawałoby się, że to nic nowego, ot coś podobnego do regionów DVD. Okazuje się jednak, że mamy tu do czynienia z prawdziwym kuriozum:

Windows Vista zezwala na wysyłanie sygnału zawierającego dane wysokiej jakości jedynie to tych interfejsów, które posiadają wbudowane zabezpieczenia.

Jak to wygląda w praktyce? Otóż tak, że gdy będziemy próbowali oglądać zabezpieczony materiał, np. z płyty Blue-Ray, możemy oczekiwać wielu niespodzianek, jak wyłączenie interfejsu S/PDIF – ten interfejs pozwala przesyłać dźwięk w postaci cyfrowej, ograniczając zniekształcenia, nie zapewnia jednak odpowiedniego szyfrowania, ktoś mógłby więc próbować przechwycić strumień audio i zapisać go. Jeżeli masz zestaw audio, który dotąd pozwalał Ci rozkoszować się czystym dźwiękiem, musisz z niego zrezygnować. Będzie nieprzydatny, nawet jeżeli kosztował majątek.

Nastąpi też celowe pogorszenie jakości strumieni audio i wideo. Co ciekawe, w zależności od tego, jak bardzo system decyduje się chronić dany materiał może włączać i wyłączać różne porty oraz zmieniać jakość sygnału. Dynamicznie. Wkurzające? Ale jakie praktyczne! Wyobraź sobie tu przy okazji ciekawą sytuację, sugerowaną przez autora artykułu: jesteś lekarzem i oglądasz na komputerze np. zdjęcia z USG. W pewnej chwili chcesz posłuchać kupionej przez siebie płyty. Ojej! Dziecko ma wrodzoną wadę serca! Nie, to tylko Vista rozmazała lekko zdjęcie, bo system zaczął odtwarzać „treść kwalifikowaną”… Wiem, to tendencyjny przykład… Zupełnie jak wyceny strat ponoszonych przez wytwórnie na skutek braku DRM w naszych komputerach.

Oto przykład z przypisów:

Przykładem osobistego doświadczenia, które wkrótce może się upowszechnić jest relacja Rogera Stronga z Kanady: “Niedawno po raz pierwszy spotkałem się z blokadą przekazu HD. Kupiłem komputer HP Media Center wyposażony w odtwarzacz HD-DVD oraz 24-calowy monitor HP wysokiej rozdzielczości (1920×1200, HP LP2465). W zestawie była nawet film w jakości HD, “Krucjata Bourne’a”. Filmu rzecz jasna odtworzyć nie jestem w stanie - karta graficzna obsługuje HDCP, ale monitor już nie (mogę go za to obejrzeć na 14-calowym CRT podłączonym przejściówką DVI-VGA). Podobna historia spotkała użytkownika “muslix64″: “gdy wyłączę swój monitor HD, mogę oglądać film na wiekowym 14-calowym CRT, ale jaki jest sens posiadania monitora HD, gdy nie mogę go w pełni wykorzystać?”. muslix64 był tak zdesperowany, że po prostu złamał zabezpieczenie AACS by bez przeszkód obejrzeć to, za co zapłacił.

Co jeszcze nas czeka w świecie według Windows Vista i przyjaciół?

• Nastąpi zamknięcie kodów wszystkich sterowników. Otwarty kod umożliwia łatwiejsze obejście zabezpieczeń.
• Zostaną zlikwidowane uniwersalne sterowniki oraz technologie umożliwiające traktowanie różnych urządzeń jako identyczne. System musi wiedzieć z czym konkretnie ma do czynienia, by ocenić, czy można tam skierować np. sygnał audio o wysokiej jakości. Nie może widzieć wyjścia HDMI i S/PDIF tak samo. Będzie trudniej dla programistów? Szkoda, ale kabza facetów w garniturkach teoretycznie zyska.
• Karty rozszerzeń, niewspierające wymaganych przez Vistę systemów ochrony treści, będą blokowane. W szczególności dotyczy to wysokowydajnych układów, które przejmują na siebie ciężar obróbki sygnału. Może ominięcie systemu operacyjnego pozwala zapewnić lepsze parametry dźwięku czy obrazu, ale uniemożliwia ochronę kieszeni wielkich koncernów. Szkoda, nie? Będzie trzeba cofnąć się w rozwoju. Ale co tam!
• Gdy tylko jakiś sterownik zostanie uznany za niebezpieczny (nie, nie chodzi o to, że może Twojemu systemowi wyrządzić jakąkolwiek szkodę, bo Ty jesteś tu najmniej ważny), zostanie wyłączony. Hmmm… No dobra, jak karta graficzna okaże się niewystarczająco „DRM-owa”, to pozwolimy Ci pracować na czarno-białym systemie w rozdziałce 640×480. Przepraszamy, ale naprawdę nie możemy inaczej.
• Zostaną wprowadzone „bity spustowe”. Są to specjalne bity kontrolne, których ustawienie ma nastąpić, gdy tylko sprzęt wykryje coś nieoczekiwanego. Wahnięcie napięcia zasilania, nieoczekiwana wartość w rejestrze itp. Zjawiska takie nie są niczym niezwykłym, dotąd jednak mogły być ignorowane lub obsługiwane w sensowny sposób. Teraz jednak są ostrzeżeniem: „Ktoś próbuje przechwycić strumień!” I system robi ziuuum… Wyłącza urządzenie, cały komputer lub szykuje inną niespodziankę, zależnie od fantazji programistów.
• Sprzęt będzie musiał zajmować się nie tylko renderowaniem sygnałów, ale także (przede wszystkim?) szyfrowaniem i deszyfrowaniem. Moc obliczeniowa będzie marnotrawiona.
• Powstaną również inne ograniczenia i utrudnienia nakładane na producentów sprzętu (patrz przykłady w artykule), co zaowocuje podwyższeniem cen. Zapłacimy za to wszyscy. Także Ci, którzy z Visty nie będą korzystać.

Poruszone wyżej kwestie to tylko wyrywki z artykułu. Absurdalne, ale nie oddające całej powagi sytuacji. Pamiętajmy, że tak ostre podejście do implementowania systemów DRM to wielki krok w stronę komputerów, których nie będziemy kontrolować. Za to one pomogą kontrolować nas. Przez kogo? A popatrzcie, kto tam na stołkach siedzi i za tym wszystkim lobbuje. Znajdzie się, jak sądzę, multum dyrektorów, polityków, pewnie dziennikarzy, pisarzy, piosenkarzy, aktorów, reżyserów… Oni wszyscy chcą do nas przemówić głośnym: „Skończył się dzień dziecka!„ I już nie pomoże wyjazd na Zachód, bo to właśnie tam będzie najgorzej.

Pozostaje mieć nadzieję, że jeszcze nie czas na tak absurdalne rozwiązania. Że to gra, blef. Że jest inna droga.

20.01.2007@23:43

Microsft napisał ripostę. Niestety, ze względu na mierną znajomość języka angielskiego, nie mam szczęścia bliżej się z nią zapoznać. Chętni mogą jednak spróbować.

Francuscy prawodawcy zadecydowali, że zabronione jest przeglądanie zawartości płyt DVD zabezpieczonych CSS za pomocą oprogramowania, które umożliwia obejście tego systemu.

„DMCA a la France: VLC i mplayer nielegalne”, ITbiznes.pl

Kara za sprzeniewierzenie się woli władz to 135EUR, a gdyby ktoś nieprawomyślnie zwlekał, grzywna może zostać zwiększona do 750EUR. I słusznie, wszak CSS został złamany przez wywrotowców, których mierziła blokada regionalna w DVD i temu podobne pomysły. I do czego doprowadzili? Że na mplayerze mogę sobie bezczelnie DVD oglądać…

Dobra, to tyle, jeżeli chodzi o ironiczny wstęp. Teraz poważniej – dla niewtajemniczonych przytoczę obszerny fragment definicji CSS z Wikipedii:

CSS (ang. Content Scrambling System) to kontrowersyjny system kodowania zawartości płyt DVD. Jego celem jest ograniczenie niekontrolowanego przepływu płyt DVD pomiędzy rynkami, na które są wydawane. System opiera się o wykorzystanie zaszytych w odtwarzaczu kluczy kryptograficznych: urządzenie sprzedane w danym rejonie może odtworzyć tylko płyty przeznaczone dla tego obszaru geograficznego, a użytkownik może zmienić ustawienie regionu tylko skończoną liczbę razy w czasie życia urządzenia.

CSS jest przykładem użycia mechanizmów DRM do celów nie związanych z ochroną praw autorskich: jego podstawową funkcją jest ochrona modelu biznesowego, który zakłada wypuszczanie nośników w różnych terminach i w różnych cenach na sąsiadujących ze sobą rynkach. Dodatkowo, CSS służył do zagwarantowania, że odtwarzacze DVD będą podlegały certyfikacji i licencjonowaniu, przez co możliwe było wymuszenie określonych rozwiązań technologicznych, jak np. przestrzeganie flagi nie pozwalającej na przewinięcie ostrzeżeń oraz reklam nagranych na nośniku. Z tych powodów, oraz z racji tego, że mechanizm ograniczał możliwość swobodnej odsprzedaży samych odtwarzaczy, CSS postrzegany jest przez przeciwników DRM jako sztandarowy przypadek naruszenia praw konsumentów.

Oczywiście, koncerny, jak GM Records, mają zgoła inne podejście:

Zabezpieczenia płyt ulegają ciągłym aktualizacjom i udoskonaleniom, co jest niestety zasługą użytkowników, którzy je łamią i tym samym kopiują płyty.

„Ochrona i zabezpieczenia nośników optycznych”, GM Records

Nie jestem zwolennikiem naruszania praw autorskich, wszak jeżeli mają powstawać filmy i muzyka, to muszą na to iść skądś pieniądze. Niemniej nie jestem też zwolennikiem ograniczania moich praw konsumenckich. Jeżeli kupię legalnie płytę, to chcę mieć możliwość zrobienia kopii zapasowej i odtworzenia w każdym napędzie, który fizycznie jest zdolny daną płytę odczytać. Najwyraźniej jednak ktoś myśli inaczej…

Problem dotyczy, oczywiście, nie tylko Francji, ale po starej historii z zakazem noszenia czadorów przez muzułmanki we francuskich szkołach, zaczynam się zastanawiać, czy liberalizmowi państw zachodnich nie jest bliżej do totalitaryzmu niż ksenofobicznemu konserwatyzmowi Europy Wschodniej (tak, lubię nasycać zdania mądrymi słowami)? W USA można pozwać do sądu człowieka o byle co (zwłaszcza jak się jest kobietą – wszak mężczyźni poniżają płeć piękną na każdym kroku), w Anglii trudno się za uchem nie podrapać, żeby jakaś kamera tego nie podchwyciła (vide “Permanentna inwigilacja” u NetMana), a trzycalowy Camillus CUDA EDC byłby w moich dłoniach nielegalnym narzędziem (wszak wszystko, co ma frame locka z definicji służy do zabijania, nawet niewinny nożyk). Wniosek nasuwa się sam – wszędzie źle, niekoniecznie tylko w domu.

Kupujesz e-booka i pobierasz go na swojego palmtopa. Kilka dni później kupujesz po okazyjnej cenie nowego PDA. „Szkoda, że wszystkie moje zakupy przepadną“. No tak, e-booków nie możesz skopiować na nowy komputer.

Jutro w telewizji reportaż na temat Twojej firmy. Dobrze byłoby móc pochwalić się tym przed klientami. Podłączasz rekorder do TV. Po chwili pukasz się w czoło. Stawiasz kamerę na krzesło i regulujesz ostrość. Może nikt nie zauważy, że nagrywałeś obraz z monitora…

Czy powyższe trzy akapity wydają Ci się idiotyczne? A wydaje Ci się idiotyczny pomysł, by osoba niewidoma musiała prosić wydawcę o możliwość przeczytania e-booka na linijce brajlowskiej? Witaj w świecie zamkniętej kultury, świecie DRM – Digital Rights Management. Tutaj każdy bit danych jest zazdrośnie strzeżony przez setki linijek kodu i najnowsze mikrokontrolery. Ich zadaniem jest uniemożliwienie Ci sporządzenie kopii zapasowej, podzielenie się kupionymi utworami z najbliższą rodziną czy skopiowanie plików na inny nośnik. To nie koszmar hakera, to rzeczywistość, która za przyczyną lobby wytwórni muzycznych i filmowych oraz producentów zamkniętego oprogramowania przybliża się do nas krok po kroku.

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a raczej Ministerstwo Kłódki i Dziedzictwa Niedostępnego, szykuje nam nowe ustawy, oparte o trzy dyrektywy europejskie: EUCD, IPRED1 i IPRED2. Zadaniem systemów DRM i nowych ustaw jest, teoretycznie, ochrona praw autorskich na drodze sprzętowo-prawnej. Z jednej strony mamy software i hardware, którego zadaniem jest uniemożliwienie kopiowania i rozpowszechniania takich materiałów, jak muzyka, filmy, książki, programy komputerowe, np. poprzez budowę specjalnych napędów CD-ROM i stosowanie płyt z zabezpieczeniami lub stosowanie formatów plików, które mogą być obejrzane tylko określoną ilość razy na dedykowanym odtwarzaczu. Z drugiej strony mamy prawo, które zrównuje Cię z mafią (przestępczość zorganizowana z tym właśnie mi się kojarzy) za wykonanie kopii zapasowej wbrew woli wydawcy, lub też skazuje za samo posiadanie sprzętu niekompatybilnego z DRM i mogącego służyć do sporządzenia takiej kopii.

Część z tych pomysłów zdaje się być lekarstwem na piractwo komputerowe, jednak przede wszystkim jest tabletką na ból głowy wydawców. Jak wiadomo, tabletki przeciwbólowe nie usuwają przyczyny choroby, a stosowane w nadmiarze stanowią poważne zagrożenie dla funkcjonowania organizmu. Takim organizmem jest nasza kultura, która do rozwoju wymaga pewnej swobody. Swoboda ta pozwala nam na cytowanie utworów, inspirowanie się dziełami innych twórców, archiwizację materiałów w bibliotekach, kopiowanie danych między posiadanymi przez nas urządzeniami, zgranie kupionej płyty na odtwarzacz mp3, wykonanie kopii filmu, przygotowanie wersji dla osób niepełnosprawnych, korzystanie z linuksowych odtwarzaczy, które oficjalnie nie są wspierane przez twórców standardów i wydawców.

To wszystko chce się nam ograniczyć, zamknąć dobra kultury w black boxach (hehe, studenci ETI wiedzą, o co chodzi)… Po prostu krew się w żyłach gotuje…

Więcej o potencjalnych kłopotach z DRM możecie przeczytać na stronie wiki przygotowanej przez serwis 7thguard. Zachęcam również do podpisywania się pod listem otwartym przeciwko DRM. W chwili, gdy piszę te słowa jest już ponad 18 000 podpisów.

BTW, ciekawe zjawisko, ten wtórny analfabetyzm. Oto jak ktoś uzupełnij pole Zawód, dopisując się do listy:

szef kuchni || a co ze zgrywaniem danych z komputera na płyty - arkuszy kalkulacyjnych Excela, dokumentów Worda, ogromnych projektów modernizacji kuchni - jak w moim przypadku?

Kropelka…

Żądanie udostępnienia części źródeł, za opłatą oczywiście, co w przypadku takiej a nie innej licencji jest najzupełniej logiczne, pochwalam. Jednak co do WMP to mam już wątpliwości. Czy teraz to ma szansę coś zmienić? Flasha też nie ma w IE, nie ma go zresztą chyba w większości przeglądarek, jednak upowszechnił się na tyle, że każdy go sobie ściąga. A przecież system operacyjny ma prawo być wyposażony w zestaw najważniejszego oprogramowania. Tak przynajmniej teraz mi się wydaje, choć kiedyś miałe inne zdanie.

Teraz widzę bowiem inne drogi walki z monopolem. Weźmy chociaż tego nieszczęsnego WMP. Co z tego, że nie będzie go od razu po instalacji Windowsa, jeżeli jedna z publicznych instytucji, opłacanej z abonamentu i racząca nas mimo to godzinami reklam (wbrew własnej ramówce), niejaka Telewizja Polska, umożliwiła oglądanie olimpiady via Internet właśnie tylko za pomocą odtwarzacza Microsoftu? A masa stron instytucji publicznych, zalegających na Osiołkach, bo działają tylko w IE, a poza tym nie spełniają standardów W3C ani żadnych innych, łącznie z zasadami zdrowego rozsądku? Przecież problem dotyczy nawet witryn dla niepełnosprawnych, które czasem dla zdrowego człowieka są trudne do czytania! To jest druga strona medalu – monopol napędzają administratorzy, producenci, designerzy…, nierzadko opłacani z państwowych (unijnych, poniekąd) pieniędzy. To im trzeba wbić do łbów, że powinni widzieć więcej, niż czubek własnego nosa, a raczej krawędź własnego monitora! O! :P

Na szczęście Symantec się obudził (w czym zapewne pomogli mu aktywiści Mozilli) i podaje: 17 luk w Firefoksie, z czego 13 potwierdzonych, i 24 luki w Internet Explorerze, z czego 12 potwierdzonych. Dane podaję na podstawie newsów na Webinside.pl i Bezpieczeństwo Computerworld.pl.

Kolejną pozytywną informacją jest wynik badania przeprowadzonego za grube pieniądze (1.24e06USD) przez Amerykański Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Zachciało im się ocenić zestaw opensource’owego oprogramowania, będącego podstawą do budowy serwerów WWW. Taki pakiet funkcjonuje pod nazwą LAMP i, wedle amerykańskich badań, zawiera 0,29 błędu na 1000 linii przy średniej dla 32 zbadanych aplikacji OpenSource równej 0,434 błędu na 1000 linii. Niestety, z oczywistych przyczyn, nie wiem jak przedstawiałyby się wyniki dla serwerów Microsoftowych. Nie mam też pojęcia, a zawsze mnie to intryguje, czy wykryte błędy zostały załatane lub chociaż przekazane dla developerów? Byłoby chamskie stwierdzenie: „Daliście nam swoją pracę. Znaleźliśmy w niej N błędów. To by było na tyle“.

Najlepsze zostawiłem na deser. Rozwija się lobby propagujące w wielkim świecie formaty OpenDocument. Zawsze mnie cieszą akcje mające na celu obalenie monopolu Microsoft Office. Cieszą z dwóch zasadniczych powodów. Primo: nie lubię, gdy niekompatybilność przeszkadza mi w wymianie dokumentów ze znajomymi (choć OOo coraz lepiej czyta MS Office, to wciąż zdarzają się problemy). Secundo: nie lubię, gdy masa rządowych (a więc także moich) pieniędzy idzie na coś, co można mieć za grosze.

Jak donosi LinuxNews.pl, do ODF Alliance przystąpili między innymi: Corel, IBM, Novell, Opera, Oracle, Sun, nie mówiąc o OpenOffice.org czy Red Hat. Poza tym OASIS utworzyła ODF Adoption Comittee, który ma wziąć na swoje barki przygotowanie rynku na otwarte standardy, a niejaki ECIS złożył skargę do Komisji Europejskiej w związku z praktykami monopolistycznymi Microsoftu. A biedny mały miękki nie ma zamiaru obsługiwać OpenDocument, bo OpenDocument jest be i w ogóle wszyscy są be. Bidulek, uwzięli się na niego. Podli niedoszli monopoliści.